Prije 22 godine počelo NATO bombardovanje

 Prije 22 godine počelo NATO bombardovanje

Vazdušni napadi NATO snaga na tadašnju SRJ, počeli su na današnji dan prije 22 godina.

24. mart 2021 – 06:51

72

6 minIzvor: Arhiva

Autor: FOS Media

Za 78 dana poginulo je između 1.200 i 2.500 ljudi.

U Srbiji je najavljeno da će obilježavanje godišnjice bombardovanja zbog koronavirusa biće u skladu sa epidemiološkim mjerama, dok će se u Crnoj Gori u svim hramovima Mitropolije crnogorsko-primorske i Eparhije budimljansko-nikšićke poslije Lutirgije služiti pomen za postradale.

Prvi projektili ispaljeni na SRJ u okviru operacije “Saveznička snaga” pogodili su objekte upravo na teritoriji Crne Gore, tog 24. marta 1999. nešto iz 20 sati krstareća raketa pogodila je radarski centar Vojske Jugoslavije na Crnom rtu kod Bara.

Ubrzo nakon toga pogođeni su kasarna „Milovan Šaranović“ u Danilovgradu, vojni aerodrom u Golubovcima i radarsko-komunikacijski objekat Ratne mornarice na Obosniku u Boki Kotorskoj.

Tokom bombardovanja SR Jugoslavije, u Crnoj Gori poginulo je 10 osoba. Pr­va žr­tva bombardovanja bio je de­vet­na­e­sto­go­di­šnji vojnik Sa­ša Sta­jić iz Be­o­gra­da, ko­ji je stradao na rat­noj stra­ži u kru­gu ka­sar­ne „Mi­lo­van Ša­ra­no­vić” u Da­ni­lov­gra­du.

Sljedeće žrtve NATO bombardovanja bili su trojica radnika zaposleni na farmi u Podgorici koja je pogođena projektilima 7. apri­la 1999. go­di­ne.

Najteže posljedice bombardovanja SR Jugoslavije u Crnoj Gori imao je vazdušni udar na saobraćajnicu u Murinu 30. aprila kada stra­da­lo šest civila među kojima i troje djece.

Ži­vo­te su iz­gu­bi­li de­se­to­go­di­šnja Ju­li­ja Bru­dar, tri­na­e­sto­go­di­šnja Oli­ve­ra Mak­si­mo­vić, če­tr­na­e­sto­go­di­šnji Miro­slav Kne­že­vić, Vu­kić Vu­le­tić (1953), Mil­ka Ko­ča­no­vić (1930) i Ma­noj­lo Ko­ma­ti­na (1927).

Stanovnici Murina tog 30. aprila nisu bili upozoreni na opasnost. Nadležni nisu uključili sirenu koja najavljuje bombardovanje.

Porodice stradalih civila tužile su državu Crnu Goru i tražile odštetu na račun duševnih bolova i troškova izgradnje spomenika.

Odluka o bombardovanju tadašnje SRJ donijeta je, prvi put u istoriji, bez odobrenja Savjeta bezbjednosti UN, a naredbu je tadašnjem komandantu savezničkih snaga, američkom generalu Vesliju Klarku, izdao generalni sekretar NATO-a Havijer Solana.

Klark je docnije u knjizi „Moderno ratovanje“ napisao – ne samo da je planiranje vazdušne operacije NATO-a protiv SRJ intenzivirano sredinom juna 1998, već i da je završeno krajem avgusta te godine.

SRJ je napadnuta pod izgovorom da je krivac za neuspjeh pregovora u Rambujeu i Parizu o budućem statusu pokrajine Kosovo i Metohija.

Nakon što je odluku o neprihvatanju stranih trupa potvrdila Skupština Srbije, koja je predložila da snage Ujedinjenih nacija nadgledaju mirovno rješenje sukoba na Kosovu, NATO je 24. marta 1999. u 19.45 započeo vazdušne udare krstarećim raketama i avijacijom, na više područja Srbije i Crne Gore.

U Srbiji gotovo da nema grada koji se tokom 11 nedjelja napada bar nekoliko puta nije našao na meti snaga NATO-a.

U bombardovanju je uništeno i oštećeno 25.000 stambenih objekata, onesposobljeno 470 kilometara puteva i 595 kilometara pruga. Oštećeno je 14 aerodroma, 19 bolnica, 20 domova zdravlja, 18 dječjih vrtića, 69 škola, 176 spomenika kulture i 44 mosta, dok je 38 razoreno.

U noći 23. aprila 1999. godine u dva sata i šest minuta nakon ponoći, NATO je u napadu na zgradu RTS-a usmrtio 16 radnika. To je bio prvi slučaj da je medijska kuća proglašena za legitimni vojni cilj.

Tokom bombardovanja izvršeno je 2.300 vazdušnih udara na 995 objekata širom zemlje, a 1.150 borbenih aviona lansiralo je blizu 420.000 projektila ukupne mase 22.000 tona.

NATO je lansirao 1.300 krstarećih raketa, izručio 37.000 „kasetnih bombi“ od kojih je poginulo oko 200 osoba, a ranjeno više stotina i upotrijebio zabranjenu municiju sa osiromašenim uranijumom.

Uništena je trećina elektroenergetskog kapaciteta zemlje, bombardovane su dve rafinerije – u Pančevu i Novom Sadu, a snage NATO-a su upotrijebile i takozvane grafitne bombe za onesposobljavanje elektroenergetskog sistema.

Posle više diplomatskih pritisaka, bombardovanje je okončano potpisivanjem Vojnotehničkog sporazuma u Kumanovu 9. juna 1999, da bi tri dana potom počelo povlačenje snaga SRJ sa Kosova i Metohije.

Pošto je generalni sekretar NATO-a 10. juna izdao naredbu o prekidu bombardovanja, posljednji projektili su pali na područje sela Kokoleč u 13.30.

Tog dana je Savjet bezbjednosti UN usvojio Rezoluciju 1244, a u Pokrajinu je upućeno 37.200 vojnika Kfora iz 36 zemalja, sa zadatkom da čuvaju mir, bezbjednost i povratak više stotina hiljada albanskih izbjeglica dok se ne definiše najširi stepen njene autonomije.

Portal Mojkovac

Pročitajte još